صفحه اصلی | درباره ما | ارتباط با ما | تبـلیـغات

 
 

 
    

سال اقتصاد مقاومتي توليد و اشتغال به محضر مقام معظم رهبري امام خامنه ايي مدظله العالي و خانوادهاي معظم شهدا و جانبازان وايثارگران و همه ي امت هميشه در صحنه مبارکباد.

 
 

 تصویر منتخب 

 




 

 پیوندها 

 

  شهرداري هاي اقليم بزرگ کاشان

  دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي کاشان

  روستاهاي منطقه کاشان

  صفحات ورزشي كاشان

  صفحات اخبار اقليم بزرگ كاشان

  مراکز ، دفاتر و کانونهاي غيردولتي کاشان

  پایگاههای اطلاع رسانی

  جستجوگرها

  خبرگزاری های داخلی

  دوستان پورتال خبري کاشان

  مراکز ، دفاتر و ادارات دولتی کاشان

 
 

 تبلیغات 

 


  مشروح خبر    

یک‌شنبه 6 مرداد 1392 - 52 : 12

نویسنده : حرمت السادات متولي

کد خبر : 9467

5819 بازدید


  19 رمضان سالروز درگذشت غیاث الدین جمشید کاشانی

19 رمضان المبارک سالروز درگذشت غیاث‌الدین جمشید كاشانی (790-832 ه.ق) زبردست‌ترین حساب ‌دان و آخرین ریاضی‌دان برجسته‌ی دوره‌ی اسلامی، بزرگترین منجم و فيلسوف قرن نهم هجری از بزرگ ‌ترین مفاخر تاریخ ایران است.


 

غیاث الدین جمشید کاشانیاز آنجا که تعظیم و تکریم مفاخرملی و بین المللی و برجسته کشور یک وظیفه و رسالت فرهنگی است پورتال خبری کاشان نیز بر آن شد تا امروز با گرامیداشت ذکر نام و شرحی از زندگینامه غیاث الدین جمشید کاشانی  این منجم، ریاضی دان و فیلسوف قرن نهم هجری دار المومنین کاشان را به عنوان مهد و محل زایش بزرگان و علمای به نام بیشتر معرفی کند و بشناساند:
جمشید ملقب به غیاث‌الدین فرزند پزشكی كاشانی ،بنابر آنچه که در همه‌ی آثارش بیان شده خود را چنین معرفی كرده است: «كمترین بندگان خداوند (یا نیازمندترین بندگان خدا به رحمت او)جمشید، پسر مسعود طبیب كاشانی، پسر محمود پسر محمد حدود سال 790 هجری قمری برابر با 1388 میلادی در كاشان چشم به جهان گشود.

*نخستین فعالیت علمی و تدوین نخستین اثر علمی در سال 808 و 809 ه.ق
دوران كودكی و جوانی وی درست هم‌زمان با اوج یورش‌های وحشیانه‌ی تیمور به ایران بود. با وجود این، جمشید در همین شرایط نیز هرگز از آموختن علوم مختلف غافل نشد تا اینکه نخستین فعالیت علمی خود رصد خسوف در 12ذیحجه‌ی808 قمری، برابر با دوم ژوئن 1406 میلادی در كاشان انجام داد و نخستین اثر علمی خود را نیز در همین شهر و در 21 رمضان809  قمری مطابق با اول مارس 1407 میلادی، یعنی 2 سال پس از مرگ تیمور و فرو نشستن فتنه‌ی او، نوشت.

*تدوین رساله‌ی مختصری به فارسی درباره‌ی علم هیأت(كیهان‌شناسی) در سال 813 ه.ق
 چهار سال بعد در813  قمری هنوز در كاشان بود و رساله‌ی مختصری به فارسی درباره‌ی علم هیأت (كیهان‌شناسی) نوشت که در این رساله درباره‌ی مدراهای ماه، خورشید، ستارگان، و سیاره‌ها و چگونگی حركت آن‌ها سخن گفته است.

*تدوین كتاب نجومی زیج خاقانی در816  ه.ق
در816  قمری كتاب نجومی مهم خود یعنی زیج خاقانی یكی از آثار مهم نجومی را با هدف تصحیح اشتباهات در زیج ایلخانی به فارسی نوشت و به اُلُغْ بیگ، فرزند شاهرخ و نوه‌ی تیمور، كه در سمرقند به سر می‌برد، هدیه كرد.
كاشانی امید داشت كه با حمایت الغ بیگ بتواند با آسودگی بیشتر پژوهش‌های علمی خود را ادامه دهد.كاشانی دست كم تا مدتی پس از پدیدآوردن كتاب ارزشمند تلخیص المفتاح ، یعنی7 شعبان824   قمری مطابق با 7 اوت 142میلادی، هنوز در كاشان به سر می‌برد.

*ساخت آلات رصدخانه در سال 818 ق
غياث الدين در سال 818 ق كه آلات رصدخانه را ساخت به دستور الغ بيگ طرح و نقشه رصدخانه سمرقند را فراهم كرد .

*دعوت به سمرقند در سال 824ه.ق
غیاث الدین جنمشید كاشانی به احتمال قوی در 824قمری به همراه معین‌الدین كاشانی(همكار غیاث‌الدین در كاشان و سمرقند) از كاشان به سمرقند رفت و چنان كه خود در نامه‌هایش كم و بیش اشاره كرده، در پی‌ریزی رصدخانه‌ی سمرقند نقش اصلی را ایفا نمود. از همان آغازِ كار، وی را به ریاست آن‌جا برگزیدند و تا پایان عمر به نسبت كوتاه خود در همین مقام بود.

*نگارش مهم‌ترین، مفصل‌ترین و برجسته‌ترین كتابِ ریاضیات عملی در دورة اسلامی
غیاث الدین جنمشید كاشانی كار نگارش مفتاح الحساب را، كه بی‌تردید مهم‌ترین، مفصل‌ترین و برجسته‌ترین كتابِ ریاضیات عملی در دورة اسلامی بشمار می‌آید، در 3 جمادی الاولی سال 830 قمری برابر با 2مارس 1427 میلادی به پایان رسانده و آن را به الغ بیگ هدیه كرده است. اما پیش‌نویس این كتاب را دست كم از 6سال پیش، یعنی 824قمری فراهم آورده و در این مدت، مشغول تكمیل و اصلاح آن بوده است. زیرا او در مقدمه‌ی تلخیص المفتاح كه در همین سال نوشته شده، تأكید كرده كه این تلخیص را پس از به پایان رساندن تألیف مفتاح الحساب فراهم آورده است.در اهمیت مفتاح الحساب كاشانی ، همین بس که نزد شرق شناسان، بویژه محققان اروپایی چاپ‌های مختلف متن عربی و ترجمه‌های این اثر انجام شده است.
كتاب ارزشمند وی با نام مفتاح الحساب كتابی درسی، درباره‌ی ریاضیات مقدماتی است که از حیث فراوانی و تنوع مواد و مطالب و روانی بیان سرآمد همه‌ی آثار ریاضی سده‌های میانه است.
وی به تكمیل و تصحیح روش‌های قدیمی انجام چهار عمل اصلی حساب پرداخت و روش‌های جدید و ساده‌تری برای آن‌ها اختراع كرد. در واقع، كاشانی را باید مخترع روش‌های كنونی انجام چهار عمل اصلی حساب (به‌ ویژه ضرب و تقسیم) دانست.

*تاريخ، محل و هنگام فوت غیاث الدین جمشید کاشانی
سرانجام صبح روز چهارشنبه ۱۹ رمضان سال ۸۳۲ قمری ( ۲۲ ژوئن ۱۴۲۹ ) بیرون شهر سمرقند و در محل رصدخانه کشته شد. امین احمد رازی در کتاب تذکرهٔ هفت اقلیم می‌گوید که چون کاشانی چنان که باید و شاید آداب حضور در دربار را رعایت نمی‌کرد، الغ بیگ فرمان به قتل او داد. البته بنا به نقلی به او تهمت سوء قصد به جان [بیگ] (حاکم سمرقند) زدند و او پیش الغ بیگ مغضوب گردید و در آخر به دست داروغه ی سمرقند و فرمان وزیر سمرقند کشته شد.

*آثار عملي غیاث الدین جمشید کاشانی/ابداع سيستم اعـشاري و عدد پی براي اولين بار
زيج خاقاني، زيج تسهيلات، رساله محيطيه،مفتاح الحساب،جام جمشيد، تنوير المصباح،نوادر سمرقند و غیره از آثار  غیاث الدین جمشید کاشانی است و ی همچنین بغير از تصنيفات علمي و ساخت آلات و ادوات مخصوص با فکر بلندش كشف فرمول هاي سهل و ساده اي در حساب و هندسه و جبر، دسته‌بندی معادلات درجه‌ی اول تا چهارم و حل عددی معادلات درجه‌ی چهارم و بالاتر و کشف عدد پي را در کارنامه علمی خود ثبت کرد بطوریکه براي اولين بار، سيستم اعـشاري ابداع کرد و محاسبه‌ی عددp . در الرسالة المُحیطیة با دقتی كه تا 150سال پس از وی بی‌نظیر ماند است.

*دیگر آثار و نوآوری های غیاث الدین جمشید کاشانی
1- محاسبه‌ی جِیْب یك درجه در رساله‌ی وَتَر و جِیْب مقداری برای جِیْبِ یك درجه (60 sin 1˚) به دست آورده كه اگر آن را بر 60 تقسیم كنیم ، حاصل آن تا 17 رقم اعشاری با مقدار واقعی سینوس یك درجه موافق است.
2- سُلّمُ السَماء (نردبان آسمان) یا رساله‌ی كمالیه به عربی که این رساله را در 21رمضان 809 قمری (اول مارس 1407 میلادی) در كاشان به پایان رسانده است. كاشانی در این رساله از قطر زمین، و نیز قطر خورشید، ماه، سیارات، و ستارگان و فاصله‌ی آنها از زمین سخن گفته است.
3- نوشتن شرح آلات رَصَد به فارسی در ذیقعده‌ی 818قمری(ژانویه‌ی 1416 میلادی) برای شخصی به نام سلطان اسكندر که برخی این اسكندر را «اسكندر بن قرایوسف قراقویونلو» دانسته‌اند. اما برخی دیگر، معتقدند كه این اسكندر، پسر عموی الغ بیگ است كه بر فارس و اصفهان حكومت می‌كرده است.
4- نُزْهَةُ الحَدائِق به عربی این رساله را در دهم ذیحجه‌ی 818قمری مطابق 10فوریه‌ی 1416میلادی (حدود یك ماه پس از نگارش رساله‌ی شرح آلات رصد) نوشته و در آن دستگاهی به نام طبق المناطق را كه اختراع خود وی بوده، شرح داده است. با این دستگاه می‌توان محل ماه و خورشید و پنج سیاره‌ی شناخته شده تا آن زمان و نیز فاصله‌ی هر یك از آن‌ها را تا زمین، و برخی پارامترهای سیاره‌ای دیگر را به دست آورد.
5- ذِیْلِ نزهة الحدائق افزودنده «اِلْحاق» (پیوست) به نزهة الحدائق در نیمه‌ی شعبان 829 قمری (22 ژوئن 1426میلادی) و هنگامی كه در سمرقند اقامت داشته است.
6- زیج تَسْهیلات که پیش از  830قمری تألیف کرده است زیرا در مقدمه‌ی مفتاح الحساب از این كتاب نام برده(ص 36 ) ولی تا كنون وجود نسخه‌ای قطعی از آن گزارش نشده است.

*نظرات دانشمندان معاصر درباره غیاث الدین جمشید کاشانی
پاول لوكی، پژوهشگر برجسته‌ی آلمانی كه بیش از هر مورخ دیگری در راه شناساندن اهمیت آثار ریاضی این دانشمند بزرگ به جهان علم كوشش كرده، درباره‌ی آثار كاشانی چنین آورده است: « پس از پژوهش درباره‌ی برخی آثار كاشانی، كه خوشبختانه بیشتر آن‌ها در كتابخانه‌های شرق و غرب موجود است، او را ریاضی‌دانی هوشمند، مخترع، نَقّاد و صاحب افكار عمیق یافتم. كاشانی از آثار ریاضی‌دانان پیش از خود آگاه و بویژه در فن محاسبه و به كار بستن روش‌های تقریبی بسیار آگاه و چیره‌دست بوده است. اگر رساله‌ی محیطیه او به دست ریاضی‌دانان غربی معاصر وی رسیده بود، از آن پس مردم مغرب زمین از بعضی منازعات و تألیفات مبتذل درباره‌ی اندازه‌گیری دایره (=محاسبه‌ی عدد پی) بی‌نیاز می‌شدند.
 اگر نظریه‌ی واضح و روش علمی وی در مورد شناساندن كسرهای اعشاری انتشار یافته بود، فرانسوا وی‌یِتْ ، اِستِوِن، و بورگی ناچار نمی‌شدند كه یك قرن و نیم پس از كاشانی نیروی فكری و عملی خود را برای از نو یافتن این كسرها به كار اندازند.
»اِدوارد اِستوارت كِنِدی، پژوهشگر برجسته‌ی آمریكایی، كه مدتی نیز در ایران می‌زیست و با زبان فارسی آشنایی دارد درباره‌ی كاشانی چنین گفته است: «پیش از هر چیز باید گفت كه كاشانی حاسبی زبردست بود و در این فن مهارت خارق العاده داشت. و شاهد این مدعا این است كه وی با اعداد شصتگانی خالص به آسانی و روانی حساب می‌كرد. كسرهای اعشاری را اختراع نمود، روش تكراری را در حساب به طور كامل و پیگیر به كار می‌بست. با چیره دستی مراحل محاسبه را طوری تنظیم می‌نمود كه بتواند حداكثر مقدار خطا را پیش‌بینی كند و در هر جا صحت اعمال را امتحان می‌كرد.
»آدُلف یوشكویچ، پژوهشگر مشهور روسیه در كتاب تاریخ ریاضیات در سده‌های میانه در باره كتاب ارزشمند كاشانی می‌نویسد: «مفتاح الحساب كتابی درسی، درباره‌ی ریاضیات مقدماتی است كه استادانه تألیف شده و مؤلف آنچه را كه طبقات مختلف خوانندگان كتاب بدان نیاز داشته‌اند، در نظر گرفته است. این كتاب از حیث فراوانی و تنوع مواد و مطالب و روانی بیان تقریباً در همه‌ی آثار ریاضی سده‌های میانه یگانه است.
 

برای آگاهی از آخرین اخبار و پیوستن به کانال تلگرامی پورتال خبری کاشان اینجا کلیک کنید.

امانت داری و اخلاق مداری
استفاده از این خبر فقط با ذکر منبع "پورتال خبری كاشان" مجاز است.






 


 

 گزارش تصویری 

 
 

 ارسال تبلیغات 

 

 

 تبلیغات 

 

مشهد اردهال کاشان



 

 مطالب ویژه 

 

 پیام انتخاب مجدد سید مهدی ناظم رضوی چیست ؟



 

 رقابت تمام شد ، مردم را نترسانيد!



 

 تکليف نتيجه محور در مرافقت نه در مفارقت !



 

 🔴 وحدت به نفع اصولگرايان ، تکثر به سود حامیان دولت



 

 🔹 جای خالی زنان در پارلمان شهری



 

 ✅ تخصص يا تعهد ؟!



 

 📌 برنامه محوري و تخصص گرايي در تنظيم فهرستهاي انتخاباتي



 

 تفاهم و اقناع يا شرط و شروط ، کدام بهتر است ؟!



 

 شوراي اصولگرايان کاشان و یک تصمیم گیری مهم



 

 براي شوراي پنجم كاشان 292 نفر احساس تكليف شرعي كردند /ما براي پرداخت سهم آمده ايم نه براي دريافت سهم



 
 

 سوژه هاي خبري 

 

 سخنراني نويسي در خبر ، مخاطب را فراري مي دهد



 

 لطفا ! جاهاي خالي اين خبر را تکميل کنيد ...



 

 پيشنهاد مصاحبه درباره جاده سازي در کوير مرنجاب



 

 طرح کنارگذر شرقي کاشان چه شد ؟



 

 خبرنگاران هندوانه نيستند



 
 

 پربازدیدترین 

 
 به بهانه برگزاري يك مراسم عجيب واين بار به نام تجليل روز خبرنگار و به كام....

 گفت‌وگو با گوينده كاشاني اخبار راديو

 علامه آقا سيد محمد علوي بروجردي عالمی که بیش از 50 بار شفای بوعلی را تدریس کرد

 دكتر ساداتي نژاد با 52 هزار و 899 راي به عنوان راي اول كاشان راهي بهارستان شد

 دکتر سید جواد ساداتی نژاد تا ابن لحظه 49919 فدایی 42866 و قدیری 9990

 برگزاری بزرگترين مراسم آييني محرم در نوش آباد

 نخستین کلینیک شبانه‌روزی دندانپزشکی در کاشان افتتاح شد

 بر سر آرمان هاي نظام و انقلاب و ولايت با هيچ احدي معامله نمي‌کنم

 33 کشور جهان مقصد کالاهای تولیدی صادراتی کاشان

 مرغ همسايه غاز است

 تدوین پایان نامه های دانشگاه پیام نور کاشا ن در حفظ و احیای میراث مکتوب عالمان و فقیهان ملی

 از کتاب فرزند علی در کاشان رونمایی شد

 20 درصد کاندیدهای شورای شهر کاشان جوانان 25 تا 30سال هستند

 تولید موج ساخت بازیهای رایانه ای ایرانی با اتکا به ذخایر فرهنگی بومی

 19 رمضان سالروز درگذشت غیاث الدین جمشید کاشانی


کليه حقوق اين سايت متعلق به پورتال خبری کاشان می باشد و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است  
Designed & Powered by RayanMand